Đối ngoại nhân dân trong thời kỳ hội nhập

01/09/2011

Triển khai Chỉ thị 04-CP/TW về tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong thời kỳ mới, ngày 22 tháng 7 vừa qua, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã tổ chức tập huấn công tác ngoại giao nhân dân cho cán bộ trẻ của Liên hiệp và Hội hữu nghị tỉnh Vĩnh Phúc. Để tìm hiểu sâu hơn về công tác đối ngoại nhân dân trong thời kỳ hội nhập, phóng viên Trung tâm Thông tin và Dịch vụ đối ngoại - Sở Ngoại vụ Vĩnh Phúc đã có cuộc trao đổi với đồng chí Trần Đắc Lợi – Phó chủ tịch thường trực Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

Đồng chí Trần Đắc Lợi 

PCT TT Liên hiệp Các tổ chức Hữu nghị Việt Nam

1. Thưa Phó chủ tịch: công tác ngoại giao nhân dân, ngoại giao văn hoá, ngoại giao công chúng có điểm gì khác biệt?
 Việc phân loại các loại hình hoạt động đối ngoại có thể dựa trên các tiêu chí khác nhau, do đó, sẽ có các hệ quy chiếu và cách phân loại khác nhau.
  Nếu lấy tiêu chí là chủ thể, là lực lượng thực hiện công tác đối ngoại thì chúng ta có đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân. Căn cứ chính ở đây là ai thực hiện công việc đối ngoại?

Đối ngoại Đảng do các cơ quan, tổ chức Đảng tiến hành, với danh nghĩa của Đảng. Ngoại giao Nhà nước là quan hệ và hoạt động đối ngoại của các cơ quan nhà nước bao gồm từ Chủ tịch nước, Quốc hội, Chính phủ, Tòa án, Viện Kiểm sát, các bộ, các cơ quan trực thuộc chính phủ và chính quyền các cấp. Đối ngoại nhân dân hay ngoại giao nhân dân là quan hệ và hoạt động đối ngoại của nhân dân mà lực lượng chủ công là các tổ chức nhân dân, gồm Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, các đoàn thể quần chúng và các tổ chức nhân dân khác.

 

Còn nếu phân loại theo nội dung của hoạt động đối ngoại thì chúng ta có chính trị đối ngoại, kinh tế đối ngoại, văn hoá đối ngoại, v.v… Mỗi chủ thể đối ngoại như Đảng, Nhà nước hay nhân dân đều có thể tiến hành các hoạt động đối ngoại trên tất cả các lĩnh vực trên.
Ngoài ra, một số nước còn nói đến ngoại giao công chúng, thí dụ như chính quyền Mỹ gần đây coi ngoại giao công chúng là chiến lược, là “hòn đá tảng” trong chính sách ngoại giao của Mỹ. Theo cách hiểu này thì ngoại giao công chúng của Mỹ có chủ thể chính là nhà nước, là bộ ngoại giao Mỹ, nhưng đối tượng là công chúng, để tác động vào nhận thức, vào hành động của quần chúng nhân dân các nước nhằm thúc đẩy các mục tiêu và lợi ích của Mỹ trên thế giới.
Như vậy, ở đây có 3 tiêu chí khác nhau là: ai là người làm? làm cái gì? tác động nhằm vào ai?
Đối ngoại nhân dân làm cả chính trị, kinh tế, văn hoá…, có tác động đến cả công chúng, cả các nhà nước và các thiết chế liên quốc gia.
2. Đối ngoại nhân dân đã có vai trò như thế nào trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và có những hoạt động thiết thực gì trong việc góp phần đấu tranh bảo vệ Tổ quốc ngày nay?
Những ngày đầu cách mạng, nhân dân thế giới gần như không biết Việt Nam, không biết Việt Minh là ai? Hồ Chí Minh là ai? Thậm chí trong suốt hơn 4 năm từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được tuyên bố thành lập năm 1945 và cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên tháng 1 năm 1946 được tiến hành, các quốc gia trên thế giới vẫn chưa công nhận chúng ta.
 Chỉ một tháng sau ngày Tuyên bố độc lập, Bác Hồ đã chỉ đạo thành lập ra Hội Việt - Mỹ thân hữu, sau đó thành lập ra Hội Việt – Trung hữu hảo, rồi Ủy ban Bảo vệ Hòa bình thế giới của Việt Nam. Đó là những tổ chức đối ngoại nhân dân đầu tiên do Đảng và Bác Hồ thành lập, trực tiếp lãnh đạo để vận động nhân dân các nước ủng hộ sự nghiệp cách mạng của Việt Nam.
Năm 1946, khi đi sang đàm phán với Pháp công nhận nền độc lập của ta, Bác Hồ đã dành phần lớn thời gian gặp gỡ các nhân sĩ, các tổ chức nhân dân, báo chí Pháp để giới thiệu về sự nghiệp chính nghĩa của nhân dân Việt Nam. Bác còn trực tiếp gặp đại diện Liên đoàn Thanh niên dân chủ Thế giới để đề nghị kết nạp tổ chức thanh niên cứu quốc của chúng ta làm thành viên của Liên đoàn. Lá cờ đỏ sao vàng nhờ đó đã xuất hiện lần đầu tiên trên sân vận động Praha tại Lễ Khai mạc Festival Thanh niên và sinh viên thế giới năm 1947. Và tại các Festival tiếp theo, các đại biểu thanh niên Việt Nam, trong đó có các anh Nguyễn Khánh, Nguyễn Đình Thi, La Văn Cầu, v.v…đã gặp gỡ, giới thiệu với các thanh niên Pháp và thanh niên, sinh viên các nước về cuộc kháng chiến chống Pháp của Việt Nam. Và các hoạt động ủng hộ Việt Nam, phản đối chiến tranh được dấy lên tại Pháp và nhiều nước trên thế giới, trong đó điển hình là hình ảnh Hăng-ri Mac-tanh, Ray Mông-điêng, Ma-đơ-lanh Ru-phô, v.v…Trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước, chúng ta đã có được một mặt trận nhân dân thế giới hết sức rộng lớn đoàn kết và ủng hộ nhân dân Việt Nam, góp phần quan trọng vào chiến thắng cuối cùng của nhân dân ta.
 Ngày nay, chúng ta đang có hòa bình nhưng cùng với các thời cơ thì cũng có không ít các thách thức không nhỏ.  Sức mạnh của ta là gồm cả sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh thần, là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại. Muốn có sự đoàn kết bên ngoài, ta cần làm cho người dân các nước hiểu, đồng tình, gắn bó và ủng hộ. Đấy là nhiệm vụ mà công tác đối ngoại nhân dân phải làm.
  Trong thời kỳ toàn cầu hóa, quốc tế hóa thì tiếng nói, dư luận nhân dân ngày càng có vai trò quan trọng, ảnh hưởng ngày càng lớn đến lợi ích của các quốc gia và các vấn đề quốc tế. Do đó công tác đối ngoại nhân dân có vị trí ngày càng quan trọng trong sự nghiệp phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
3. Hiện nay công tác ngoại vụ địa phương còn nhiều hạn chế, vậy Phó chủ tịch có thể cho biết một số giải pháp cơ bản để công tác ngoại giao nhân dân phát huy được hiệu quả trong tình hình mới?
 Ngoại vụ địa phương bên cạnh những thành tựu và những bước phát triển, còn một số hạn chế cần phải khắc phục, và nếu làm tốt những điểm lưu ý sau thì công tác đối ngoại nhân dân ở địa phương chắc chắn sẽ mạnh lên rất nhiều:
 Một là, tăng cường tính chủ động trong việc phát triển quan hệ đối tác và các hoạt động đối ngoại. Cần chủ động tìm hiểu, nhận biết và chủ động tiếp cận đối tác chứ không đợi họ đến với mình. Cần xuất phát từ nhu cầu của địa phương để đề xuất nội dung hợp tác chứ không phải chỉ xử lý các vấn đề do đối tác nêu ra.
Hai là, phải đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả của hoạt động đối ngoại nhân dân một cách toàn diện nhất: đối ngoại chính trị, kinh tế đối ngoại, văn hoá đối ngoại, thông tin đều phải chú trọng. Không chỉ tập trung vào các hoạt động lễ tân, hay một số dự án...
Ba là, cần phải tăng cường công tác thông tin giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của quần chúng nhân dân về các vấn đề quốc tế và tổ chức tập hợp, tạo điều kiện cho các tổ chức nhân dân, các cá nhân tiêu biểu và quần chúng tham gia vào hoạt động ngoại giao nhân dân phù hợp với lợi ích quốc gia, với chính sách của nhà nước.
Bốn là, tăng cường tính chuyên nghiệp, trình độ kỹ năng, bản lĩnh chính trị của công tác đối ngoại nhân dân cho lực lượng cán bộ đối ngoại chuyên trách cho ngoại vụ và Liên hiệp hữu nghị để làm nòng cốt cho công tác đối ngoại của địa phương.


Các tin đã đưa ngày: