Nghề Truyền Thống Mây Tre Đan Triệu Đề: một tương lai đầy hứa hẹn

26/08/2011

Là một người con của quê hương Triệu Đề, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc, tôi thực sự vui mừng trước sự thay đổi của làng quê tôi sau những năm tháng công tác xa quê hương. Hình ảnh làng quê yêu dấu trong tiềm thức của tôi là những ngôi nhà nhỏ nằm khiêm tốn, lấp loáng sau những bụi tre; là những con đường làng ngoằn nghèo, nhấp nhô và là màu xám của đất bạc màu. Nhưng giờ đây trước mắt tôi là con đường bê tông rộng thênh thang, những nếp nhà ngói đỏ tươi cùng với nhà cao tầng và những chiếc ô tô sang trọng. Người dân quê tôi đã có công ăn việc làm khá ổn định, tỷ lệ hộ nghèo, hộ đói giảm mạnh. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc người dân đã phát huy thế mạnh của Làng nghề truyền thống Mây Tre Đan tại quê nhà.

Toàn xã Triệu Đề có 12 thôn, trong đó người dân của 7 thôn thuộc làng Triệu Xá làm nghề mây tre đan truyền thống với các sản phẩm chủ yếu là: thúng, mủng, nong, nia..., phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Cả làng nghề Triệu Xá có 1.560 hộ với 4.000 nhân khẩu thì có tới 850 hộ làm nghề. Làng nghề được manh nha sản xuất từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước, khi một số người dân đi làm ăn ở các tỉnh Hà Tây, Hưng Yên,... học được nghề, sau đó mang về quê hương để gây dựng làng nghề. Thời gian sau đó đặc biệt là giữa những năm 80, chứng kiến sự phát triển rất mạnh của làng nghề. Các sản phẩm làm ra cung ứng tốt cho thị trường, mang lại thu nhập ổn định cho người dân. ông Lưu Quý Kỳ - Xã Đội trưởng xã Triệu Đề, đồng thời cũng là một người làm nghề lâu năm cho biết: “Hồi đó làng nghề phát triển mạnh lắm. Nhà nhà, người người làm nghề, những đứa trẻ lên 8, 9 tuổi mà cũng háo hức học đan. Các cụ già 60, 70 tuổi mà cặm cụi đan lát cả ngày vẫn không biết chán”. Tuy nhiên, sau những năm 90 do ảnh hưởng của cơ chế thị trường sau thời gian đất nước mở cửa, làng nghề bị ảnh hưởng nghiêm trọng: sản phẩm làm ra không có tính cạnh tranh cao, không tiêu thụ được. Vì vậy mà có những người đã tính đến chuyện bỏ làng đi nơi khác để làm ăn sinh sống. ông Lưu Văn Cung, 68 tuổi kể lại: “Ngày đó tôi tính bỏ nghề đi làm thuê, đi chợ đổi bát, bán xoong nồi. Nhưng vì lòng đam mê với nghề mà tôi đã quay trở lại, kiên trì với nghề và tiếp tục truyền dạy cho con cháu”.

Khó khăn là thế, nhưng nhờ sự bền bỉ của người dân, sự động viên, hỗ trợ kịp thời của chính quyền địa phương mà làng nghề vẫn được duy trì cho tới ngày hôm nay. Hiện tại, nghề mây tre đan ở xã Triệu Đề đã có chỗ đứng trong thị trường và có những bước phát triển đáng ghi nhận. Sản phẩm của địa phương đã được nhân dân trong và ngoài tỉnh tin dùng. Năm 2006, nghề truyền thống mây tre đan ở xã Triệu Đề đã được UBND tỉnh Vĩnh Phúc công nhận Làng nghề truyền thống. Các lớp tập huấn và đào tạo ngắn hạn cho người dân làng nghề đã được UBND xã tổ chức thường xuyên. Xã còn cử cán bộ đi học những lớp mây tre đan xuất khẩu. Hiện nay, một số sản phẩm của làng nghề như hàng cơi, hàng mấn, hàng vuông... được xuất khẩu sang một số nước châu âu như: Anh, Pháp, Mỹ và được nhân dân các nước đó ưa chuộng. Một tin mừng khác cho làng nghề Triệu Xá đó là một số công ty đã đặt hàng quả cầu mây xuất khẩu tại địa phương, tất cả nguyên liệu và thị trường cho sản phẩm được các công ty này đảm bảo, người dân chỉ chịu trách nhiệm đan lát, gia công sản phẩm. Tuy vậy, đây là mặt hàng mới, rất khó thao tác với yêu cầu kĩ thuật và độ tinh xảo rất cao. Nhưng đổi lại thì thu nhập bình quân của người dân nhờ mây tre đan lại khá cao và ổn định với mức 900.000 đến 1triệu đồng /người/tháng. Năm 2010 doanh thu từ mây tre đan của xã Triệu Đề đạt 17 tỷ đồng, chiếm 8 % tổng thu ngân sách của địa phương. Thu nhập bình quân đầu người đạt 18, 5 triệu đồng/người/năm. Toàn xã có trên 50% hộ khá, giàu; số hộ nghèo giảm xuống dưới 6%.

Hiện tại là như vậy, nhưng để duy trì cho sự sống còn của một làng nghề vẫn là bài toán nan giải cho chính quyền và nhân dân xã Triệu Đề. Bởi nguồn vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ là những khó khăn rất lớn đối với nguời dân làng nghề. Thêm nữa, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, các mô hình sản xuất tập trung chưa có tính chuyên nghiệp và chuyên môn hoá, thương hiệu của làng nghề chưa được quảng bá rộng rãi. Chủ tịch UBND xã Triệu Đề, ông Nguyễn Quốc Bảo cho biết: “Làng nghề của chúng tôi đã có từ lâu đời, tuy nhiên do thiếu vốn nên sự phát triển còn chậm. Trong thời gian tới, chúng tôi tha thiết đề nghị UBND huyện và tỉnh tạo điều kiện cho nhân dân vay vốn, mở thêm các lớp tập huấn để giới thiệu thêm nhiều mẫu sản phẩm cho nhân dân làng nghề, tổ chức nhiều hơn nữa các hội trợ, triển lãm nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá cho làng nghề nhằm thu hút đầu tư. Từ đó nhân dân làng nghề có thể phát huy hết tiềm năng thế mạnh của mình góp phần xây dựng quê hương thêm giàu đẹp”.

Tâm tư, nguyện vọng của ông Chủ tịch xã và nhân dân làng nghề xã Triệu Đề cũng là những trăn trở của các cấp lãnh đạo Huyện, Tỉnh. Mục tiêu là nhằm khôi phục những làng nghề truyền thống, xây dựng mô hình nông thôn mới với những tiêu chí về sự phát triển kinh tế bền vững và đời sống vật chất, tinh thần ổn định cho người dân ở các vùng nông thôn, đảm bảo việc làm thường xuyên, phù hợp cho người dân ở mọi lứa tuổi, góp phần vào việc giảm thiểu các tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên. Trong một tương lai gần, với những định hướng và bước đi mới, hy vọng làng nghề Triệu Xá sẽ phát triển xứng đáng với tiềm năng của nó, đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương và của tỉnh Vĩnh Phúc. Người dân có thể yên tâm làm nghề và từng bước ổn định và nâng cao hơn nữa đời sống của mình.

Các tin đã đưa ngày: