Phong tục đón tết cổ truyền của một số quốc gia trên thế giới

19/01/2012

Cùng chung mong muốn và nguyện ước hướng tới một năm mới bình an và hạnh phúc, song ở mỗi quốc gia trên thế giới, người dân lại chào đón thời khắc chuyển giao năm cũ và năm mới theo cách khác nhau với những nét văn hóa truyền thống đặc sắc điển hình.

Xuân tiết của Trung Quốc

            Cách đây hơn 4.000 năm, sau khi trở thành Hoàng đế của Trung Quốc, Vua Thuấn đã dẫn dắt thuộc hạ của mình cúng tế trời đất. Từ đấy, mọi người xem ngày này là ngày đầu tiên của mỗi năm, đó là ngày mồng 1 tháng Giêng. Trước đây, Tết truyền thống của Trung Quốc có tên là “Nguyên đán” song đến năm 1949, sau khi Trung Quốc chính thức sử dụng công lịch và đặt tên cho ngày 1/1 dương lịch là Tết “Nguyên đán” thì Tết theo âm lịch trước đây được đổi tên thành “Xuân tiết” (Tết xuân).

            Cũng như người phương Tây ăn tết Noel, Xuân tiết là ngày Tết lớn và long trọng nhất đối với người dân Trung Quốc. Theo tập tục dân gian của quốc gia này, ý nghĩa của Xuân tiết được bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp âm lịch, kéo dài đến ngày rằm tháng Giêng năm mới, trong đó ngày 30 tháng Chạp - giao thừa và mồng một tháng Giêng được coi là thời khắc thiêng liêng và đáng nhớ nhất trong dịp Tết. Vào những ngày cuối năm, các thành viên trong mỗi gia đình đều tất bật dọn dẹp nhà cửa để xua tan bụi bặm, xua những điều xấu trong năm cũ và hy vọng may mắn sẽ đến trong năm tới. Từ nông thôn đến thành thị, mỗi địa phương trên đất nước Trung Quốc lại đón Tết với nhiều tập tục truyền thống khác nhau, song tất cả đều có điểm chung là cả gia đình sẽ cùng quây quần ăn bữa cơm sum họp đoàn viên. Ở miền Nam Trung Quốc, bữa cơm đoàn viên nhất định phải có đậu phụ và cá vì trong chữ Hán, các từ này đồng âm với “phú quý” và “dư thừa”, trong khi đó ở miền Bắc, người dân không quên thưởng thức món sủi cảo.

            Mồng một tết, cả gia đình bắt đầu đón khách đến chúc Tết hoặc đi chúc tết. Khi gặp nhau đều chúc nhau những câu tốt lành như: năm mới mạnh khỏe, may mắn…sau đó về nhà uống trà, ăn bánh kẹo, cùng trò chuyện.

            Dán câu đối, thắp đèn lồng là hoạt động được người dân Trung Quốc ưa thích trong dịp Tết, hơn nữa các hoạt động diễn ra trong Tết xuân của người Trung Quốc cũng rất phong phú và đa dạng: có nơi biểu diễn tuồng kịch, văn nghệ, chiếu phim, có nơi múa sư tử, đi cà kheo, đi hội chùa. Đặc biệt, ở những miền đất mà người Hoa đang sinh sống, khi đón Tết đều diễn ra những hoạt động văn hóa long trọng như treo đèn kết hoa muôn màu muôn sắc. Thông qua những nghi lễ và hoạt động này, người đân Trung Quốc thể hiện mong muốn có một cuộc sống tươi đẹp hơn, xua đi bệnh tật, xui xẻo cũng như mong muốn gửi tới những người thân yêu lời chúc phúc, sức khỏe, sự yên bình cho một năm mới.

            Tết Seollal của Hàn Quốc

            Tết âm lịch của người Hàn Quốc, theo tiếng Hàn gọi là Seollal, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch. Đây chính là đại lễ quan trọng nhất trong năm còn có tên gọi khác nữa là Won Dan.

            Vào ngày 30 Tết, các gia đình đều đã lo dọn nhà cửa sạch sẽ. Buổi tối trước giao thừa, họ thường tắm bằng nước nóng để tẩy trần. Các thanh tre được đốt trong nhà lúc giao thừa để xua đuổi tà ma vì tục truyền do tiếng nổ của các thanh tre sẽ làm cho ma quỷ khiếp sợ bỏ chạy. Đặc biệt, người Hàn Quốc thường không ngủ trong đêm giao thừa bởi theo truyền thuyết nếu ngủ thì đến khi thức dậy sẽ bị bạc trắng cả lông mi và đầu óc kém minh mẫn. Nét đặc trưng trong ngày Tết của người Hàn Quốc được thể hiện qua các tấm bưu thiếp mà người Hàn, nhất là giới trẻ trao cho nhau để cảm ơn về những gì đã có trong năm cũ và chúc một năm mới hạnh phúc đang đến.

            Vào những ngày Tết, mọi người đều mặc trang phục truyền thống Hanbuk cùng cả gia đình cử hành nghi lễ thờ cũng tổ tiên. Sau nghi lễ này, những người ít tuổi trong gia đình sẽ cúi lạy những người lớn tuổi. Với trẻ em, đây còn là dịp để chúng được thỏa sức tham gia vào các trò chơi truyền thống được tổ chức ở nhiều địa điểm công cộng như: kéo co, thả diều, bập bênh…

            Đặc biệt, sẽ là thiếu sót khi bàn về ngày Tết Nguyên đán của Hàn Quốc mà không nhắc đến văn hóa ẩm thực trong mối quan hệ chặt chẽ với các nghi thức thờ cúng thần, Phật và tổ tiên. Đồ ăn dâng cúng có khi bao gồm hơn 20 món nhưng nhất thiết phải có món chính là ttok kuk (một loại phở nước được chế từ bò hay gà). Thực đơn cho ngày Tết, nhất là trong ngày mùng một, có thể khác nhau tùy theo tập quán của từng địa phương, nhưng phổ biến thường có món ttok kuk bởi người Hàn Quốc cho rằng ngày Tết ăn ttok kuk có nghĩa là “ăn” một năm khác. Vào dịp tết, các gia đình đều tiến hành nghi lễ cúng Phật, thần linh và tổ tiên vào thời khắc giao thừa. Trong sáng sớm mùng một tết, sau khi cả nhà tắm rửa sạch sẽ, mặc quần áo truyền thống, uống gui balli sool (một loại rượư bổ làm cho thính giác tinh nhạy), cả nhà lại tiến hành tiếp nghi lễ cúng tổ tiên gọi là Chesa do người trưởng nam đứng ra làm nghi lễ.

            Những ngày Tết đến, người Hàn Quốc thường chúc nhau câu nói phổ biến “mong nhiều phúc lành năm mới sẽ đến với bạn” và hầu hết các gia đình đều treo “Bok jo ri” ở ngoài cửa. Bok jo ri là một cái xẻng bằng rơm dùng để hốt thóc gạo rơi vãi, người Hàn Quốc treo vật này với mong muốn sẽ nhận được phúc lộc quanh năm trong năm mới.

            Tết Nhật Bản

            Là quốc gia ở Đông Bắc Á nhưng kể từ khi có cuộc Duy Tân Minh Trị do Thiên hoàng Meiji tiến hành thành công vào năm 1868, nước Nhật đã có truyền thống đón mừng Tết Nguyên đán theo năm mới dương lịch như các nước phương Tây. Thông thường, người dân Nhật Bản bắt đầu chuẩn bị năm mới từ ngày 31/12 (có tên gọi là Omisoka) rất được coi trọng bởi đây là cầu nối giữa năm cũ và năm mới.

            Kể từ những ngày cuối tháng 12, phụ nữ Nhật Bản đã bắt đầu trang trí trước nhà, trên phố bằng các loại cây tre và thông. Cây thông luôn xanh, biểu tượng cho sự vĩnh hằng, còn tre mang ý nghĩa tăng trưởng nhanh, tính ngay thẳng và trung thực. Từ tối 31/12 cho đến ngày Gantan (1/1), hầu hết người Nhật đều mặc những bộ đồ lịch sự nhất, đẹp nhất, đặc biệt phụ nữ rất duyên dáng trong những bộ Kimono truyền thống khi ra đường. Trong bữa ăn ngày Tết, người Nhật thường thưởng thức rượu mừng năm mới otoso trừ tà khí trong năm đó và để kéo dài tuổi thọ và uống rượu sake. Sau đó, trẻ em được người lớn mừng tuổi hoặc tặng quà và mọi người chờ đợi thiếp chúc mừng năm mới để ôn lại quá khứ, chờ đón tương lai. Từ ngày mùng 2/1, các hoạt động như viết thư pháp, thi đấu võ thuật, lễ hội trà đạo, cắm hoa… được bắt đầu. Không khí lễ hội vui đón năm mới tràn ngập khắp nơi trên đất nước mang tên xứ sở hoa anh đào và kéo dài cho đến hết ngày 15/1 là ngày chính thức diễn ra Lễ Thành nhân hay còn gọi là Lễ Trưởng thành của người Nhật.

            Năm mới đến, người Nhật với quan niệm “vạn sự khởi đầu nan”, bắt đầu mọi việc bằng tâm trạng mới, tìm về sự tĩnh tại, thanh thản của tâm linh để hướng về chân, thiện, mỹ bằng việc đi lễ ở các đền, chùa với ý nghĩa vừa là để xin Thần, Phật cho sức khỏe, tài, lộc, hạnh phúc, cầu cho cuộc sống thanh bình… vừa là dịp tham quan, thư giãn, thưởng ngoạn các nơi danh thắng, di tích lịch sử - văn hóa.

            Kể từ mồng 1 trở đi, mọi người đi chúc Tết lẫn nhau và người Nhật coi đây là cuộc thăm viếng đầu Xuân, 3 ngày đầu tháng Giêng là “ba ngày chúc tụng”, tháng Giêng trở thành tháng hòa thuận. Tết truyền thống Nhật Bản bắt nguồn từ tục lệ đón mừng thần Toshikamisama là vị thần chăm nom việc canh điền đem đến những vụ mùa bội thu. Nền tảng của bản sắc văn hóa Nhật là sự hòa hợp tâm linh giữa con người với thiên nhiên, với thần, phật… điều này được thể hiện rất rõ qua các phong tục ngày tết truyền thống của họ.

 

 

 

 

 

Các tin đã đưa ngày: