Dấu ấn 30 năm quan hệ Việt Nam - EU

05/01/2021

Năm 2020 đánh dấu 30 năm Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Trên chặng đường dài 30 năm qua, với sự nỗ lực không ngừng của hai bên nhằm thúc đẩy hợp tác, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, quan hệ Việt Nam - EU đã có những bước phát triển nhanh chóng và vững chắc, mở ra những triển vọng tươi sáng trong tương lai.

Liên minh châu Âu (the European Union, gọi tắt là EU) hiện bao gồm 27 nước thành viên: Bỉ, Đức, Hà Lan, Luxembourg, Pháp, Italy, Đan Mạch , Ireland, Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Áo, Phần Lan, Thụy Điển, Ba Lan, Estonia, Hungary, Latvia, Litva, Malta, Czech, Cyprus, Slovakia, Slovenia, Bulgaria, Romania và Croatia.

Chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/11/1990, trong 30 năm qua, quan hệ giữa Việt Nam và EU đã chứng kiến nhiều dấu mốc đáng nhớ. Cụ thể là: Sau 6 năm thiết lập quan hệ, năm 1996, Ủy ban châu Âu đã thành lập phái đoàn Đại diện thường trực ở Việt Nam. Năm 2004, Hội nghị Cấp cao Việt Nam - EU đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội.

Đáng chú ý, năm 2012, hai bên ký Hiệp định Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA). Hiệp định PCA có hiệu lực từ ngày 1/10/2016 đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ Việt Nam - EU, tạo cơ sở pháp lý đưa quan hệ song phương sang một giai đoạn phát triển mới với phạm vi rộng lớn và mức độ sâu sắc hơn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến về triển khai kế hoạch thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), ngày 6/8. (Nguồn: VGP)

Đặc biệt, sau một thập kỷ không ngừng nỗ lực, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) đã được ký ngày 30/6/2019, trong đó EVFTA chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2020 đã mở ra một chương mới tươi sáng hơn trong quan hệ hợp tác song phương.

Các hiệp định này được kỳ vọng sẽ mang đến những cơ hội "vàng" để hai bên khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác, đẩy mạnh trao đổi thương mại, đầu tư, phát triển bền vững và góp phần thúc đẩy liên kết kinh tế liên khu vực Á - Âu.

Có thể khẳng định quan hệ kinh tế thương mại luôn là một trụ cột quan trọng và có dấu ấn lớn trong hợp tác Việt Nam - EU. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ năm, thị trường xuất khẩu lớn thứ ba, nhà đầu tư lớn tại Việt Nam và là nhà cung cấp viện trợ không hoàn lại hàng đầu cho Việt Nam. Với thuận lợi là tính bổ sung cao trong cấu trúc ngành nghề kinh tế, việc triển khai hiệu quả Hiệp định EVFTA góp phần phục hồi tăng trưởng sau đại dịch Covid-19, mang lại triển vọng tích cực về mở rộng thị trường cho cả Việt Nam và EU, nhất là đối với những mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của mỗi bên như nông sản, dệt may, giày dép, đồ gỗ, thủy sản của Việt Nam và máy móc, thiết bị công nghệ cao của EU.

Chỉ trong mấy tháng đầu thực thi EVFTA, kết quả đã cho thấy những tín hiệu đáng khích lệ. Xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU trong tháng 8/2020 đạt 3,25 tỷ USD, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2019; trong tháng 9/2020 đạt 3,1 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2019. Về trung và dài hạn, Hiệp định EVFTA được mong đợi mang lại những lợi ích kinh tế thiết thực hơn nữa cho nền kinh tế, doanh nghiệp và người dân của cả hai bên. Cụ thể, theo tính toán, EVFTA sẽ giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 4,6% và xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng 42,7% vào năm 2025; GDP của EU ước tính sẽ tăng thêm 29,5 tỷ USD và xuất khẩu tăng 29% vào năm 2035. Trong thời gian tới, khi Hiệp định EVIPA hoàn tất phê chuẩn và có hiệu lực, sẽ tạo thêm động lực cho hoạt động thương mại và đầu tư, mở đường cho luồng vốn chất lượng cao của EU vào Việt Nam.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), Đại diện cấp cao của EU về Chính sách đối ngoại và an ninh, bà Federica Mogherini trong chuyến thăm Việt Nam tháng 8/2019.
(Ảnh: Nguyễn Hồng. Baoquocte.vn)

Trong lĩnh vực an ninh quốc phòng, Hiệp định khung về việc Việt Nam tham gia các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU (FPA) ký năm 2019, thể hiện cam kết và quan tâm chung của Việt Nam và EU về việc gìn giữ hòa bình và an ninh trên thế giới, phù hợp với các chủ trương của Việt Nam về đóng góp nhiều hơn vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế. Việt Nam và EU đang ngày càng là đối tác quan trọng trên lĩnh vực an ninh quốc phòng. Hai bên cũng đã và đang phối hợp chặt chẽ trong việc ứng phó với các thách thức an ninh chung trong đó có an ninh phi truyền thống như tìm kiếm cứu nạn, chống cướp biển và cướp có vũ trang nhằm vào tàu thuyền, tội phạm có tổ chức và buôn lậu, phù hợp với luật pháp quốc tế.

EU có lợi ích lớn tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Khoảng 40% tổng giá trị hàng hoá xuất nhập khẩu của EU là với châu Á. Trong những năm gần đây, tầm nhìn chiến lược về an ninh đối với khu vực cũng ngày càng được EU và các nước thành viên chú trọng. Với việc thông qua “Chiến lược toàn cầu” (2016), “Chiến lược kết nối Á-Âu” (2018), EU và các nước thành viên thể hiện một tầm nhìn mạnh mẽ về vai trò và các mối quan hệ đa dạng của mình tại khu vực.

Việt Nam và ASEAN, với chủ trương theo đuổi một sự hợp tác rộng mở tại khu vực, hoan nghênh và mong muốn EU có vai trò và đóng góp ngày càng tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tự do thương mại và một trật tự dựa trên luật pháp quốc tế tại châu Á – Thái Bình Dương cũng như tại Đông Nam Á. Việt Nam cũng mong muốn quan hệ hợp tác ASEAN – EU trên các mặt ngày càng đi vào chiều sâu hiệu quả và thực chất.

Trong những năm qua, EU cũng là một trong những nhà tài trợ lớn của Việt Nam. Giai đoạn 2014-2020, viện trợ không hoàn lại của EU tập trung vào hai lĩnh vực là năng lượng và quản trị công. Trong lĩnh vực năng lượng, EU đặc biệt chú trọng năng lượng bền vững và sử dụng hiệu quả năng lượng. Ngoài ra, trong năm 2020, EU đã cung cấp 60.000 Euro viện trợ nhân đạo cho người dân bị ảnh hưởng bởi tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn ra tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Khoản hỗ trợ đã giúp đỡ trực tiếp 24.000 người tại những tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề tại khu vực, đồng thời hỗ trợ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cung cấp nhu yếu phẩm cần thiết cho hộ gia đình chịu ảnh hưởng lớn do thiếu nước sạch.

Bên cạnh đó, quan hệ hợp tác giữa hai bên trong các lĩnh vực y tế, giao thông vận tải, nông nghiệp, tư pháp… cũng phát triển tốt đẹp. EU đã viện trợ cho Việt Nam nhiều chương trình, dự án để tăng cường năng lực cung cấp dịch vụ y tế, hỗ trợ nâng cao năng lực xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện các chính sách, chiến lược, kế hoạch y tế ở cấp quốc gia và tại địa phương, như các dự án hỗ trợ phát triển hệ thống y tế, chăm sóc sức khỏe người nghèo các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, nâng cao năng lực ngành y tế.

Ở chiều ngược lại, trong bối cảnh dịch Covid-19 gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng trên toàn thế giới, dù cũng chịu ảnh hưởng của dịch bệnh, nhưng Việt Nam sẵn sàng chia sẻ nguồn lực, hỗ trợ y tế, tặng khẩu trang cho các nước bạn, như: Pháp, Ðức, Italia, Tây Ban Nha...; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công dân các nước làm việc, chữa bệnh ở Việt Nam. Ðây là thông điệp ý nghĩa về tình đoàn kết Việt Nam gửi đến các nước EU trong cuộc chiến cam go với đại dịch.

Có thể khẳng định, với những nền tảng vững chắc sau 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ giữa Việt Nam và EU trong trong tương lai sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, sâu sắc và hiệu quả, đóng góp thiết thực cho hòa bình, ổn định, phát triển của hai bên cũng như của hai khu vực Á-Âu và thế giới.

Tổng hợp: Nam Dương

 

Các tin đã đưa ngày: